Hoe vertel je in één zin zo veel mogelijk onzin? Door je metabolisme de schuld te geven van je struggles met afvallen op het moment dat je een volstrekt gezond iemand bent. Je uiterst trage metabolisme als zondebok bestempelen valt zo’n beetje in dezelfde categorie als het excuus van zware botten, waarvan we inmiddels allemaal beseffen (hopelijk dan..) dat het één van de grootste mythes allertijden is. Laten we die categorie gemakshalve “de ontkenningsfase” noemen.

Wat is dat metabolisme nou eigenlijk? En als het niet per definitie traag of langzaam is, wat dan wel? We zetten de feiten en fabels voor je op een rijtje en gaan van ontkenningsfase naar “ah-momentjes”.

Je metabolisme is adaptief.. say what?!

De betekenis van metabolisme is verandering. We noemen het ook wel je stofwisseling. Het is een verzamelnaam voor een aantal chemische processen die in je lichaam plaatsvinden. Deze processen bepalen hoe en hoe snel je lichaam voedingsstoffen omzet in energie.

Hoewel de termen traag en snel metabolisme heel vaak gebruikt worden in relatie tot afvallen, is het strict genomen zo dat je metabolisme veranderlijk is. Er zijn mensen met een redelijk snel veranderend metabolisme, en mensen met een relatief langzaam veranderend metabolisme.

Leuke  info… maar wat betekent dat in de praktijk?

In de praktijk betekent het dat mensen met een snel reagerend metabolisme snel reageren op de veranderingen in hun energie-inname. Een drop in calorieën per dag, resulteert relatief snel in een langzamer werkende stofwisseling. Deze mensen zullen in een hoger tekort moeten verkeren om uiteindelijk de beoogde kilo’s af te vallen dan mensen met een traag reagerend metabolisme.

Het werkt echter ook de andere kant op. Heb je een snel reagerend metabolisme en wil je in gewicht aankomen, dan heb je een groter overschot aan kilocalorieën per dag nodig om daadwerkelijk je beoogde doelstelling te bereiken.

Kijk nog even terug naar dit blog over de caloriebalans voor een opfrisser over tekorten en overschotten.

Betekent dit dat je je metabolisme ook kan versnellen?

Dat heb je goed begrepen. Ook op dit vlak is er echter heel wat onnozel gebrabbel beschikbaar. Supplementen die je metabolisme versnellen? Geldverspilling! Meerdere kleine maaltijden per dag? Met hetzelfde aantal kilocalorieën per dag, maakt het geen verschil. Wat wel werkt? Goed slapen en spiermassa opbouwen.

Sleep like a baby…

Goed slapen “versnelt” niet direct je metabolisme, maar heeft wel invloed op de componenten van je energiebalans. Door een slaaptekort maakt je lichaam meer cortisol en ghreline aan. De natuurlijke reactie van ons lichaam is het besparen van energie gedurende de dag en een verhoogde behoefte aan eten. Aan de ene kant gaat je calorieverbruik omlaag en aan de andere kant gaat je inname omhoog. Het simpelere resultaat: je komt aan en dat ligt niet aan je trage metabolisme.

Een chronisch slaaptekort heeft daarnaast ook nog eens een negatieve invloed op de opname van macronutriënten en kan, als je toch afvalt, daardoor resulteren in meer verlies van spiermassa in verhouding tot vetmassa. Even in perspectief: uit een onderzoek bij mensen met overgewicht bleek dat de groep die gemiddeld 5 uur en een kwartier per nacht sliep evenveel gewicht verloor als de groep die 7,5 uur sliep, maar dat gewicht bestond bij de eerste groep voor 80% uit verlies van spiermassa en bij de tweede groep slechts voor 52%. Beide groepen deden niet aan krachttraining.

Spiermassa is actieve massa

De “makkelijkste” manier om je metabolisme te versnellen is krachttraining. De simpele verklaring: spiermassa is actieve massa (trek hieruit de conclusie dat je vetmassa extreem lui is). Een verbetering van je lichaamssamenstelling in de verhouding tussen spiermassa en vetmassa zorgt ervoor dat je lichaam in rust en los van je training meer gaat verbranden. Dit effect levert je zelfs meer op dan de verbranding tijdens je training op zich.

Denk je nog steeds dat je trage metabolisme de boosdoener is?

Probeer dan maar eens om tijd te investeren in krachttraining en het verbeteren van je slaap in combinatie met (en dat is een absolute voorwaarde) het consequent hanteren van een energietekort. See for yourself.